‘Werken aan een hoge en efficiënte melkproductie is als het leggen van een puzzel. Het resultaat is pas compleet als alle puzzelstukjes op zijn plaats vallen’, stelt melkveehouder Rob Wientjes uit Sint Anthonis. Zijn koeien produceren op het moment gemiddeld 40 kg melk per dag met rond de 4,35% vet en 3,60% eiwit. Zo levert hij met 130 koeien en twee melkrobots per jaar ruim 1,6 miljoen kilogram melk.
Keuzes maken in fokkerij is werken aan de toekomst
‘De resultaten van fokkerij zie je pas op de lange termijn’, weet melkveehouder Rob Wientjes uit Sint Anthonis. Daarom is het volgens hem belangrijk om nu al na te denken over kenmerken die in de toekomst belangrijk worden. Een lage broeikasgasuitstoot per kilogram melk is zo’n kenmerk.
Fokkerij is stukje van een puzzel
Dat de koeien veel melk geven is mooi, maar het is geen doel op zich, benadrukt de veehouder. ‘Een paar jaar geleden had ik dit niet voor mogelijk gehouden. Ik doe alles om de koeien gezond te houden, optimaal comfort te bieden en een uitgebalanceerd rantsoen met veel ruwvoer van topkwaliteit te voeren. Als dat lukt en de koeien hebben het genetisch in zich, dan komt die hoge productie vanzelf’, merkt hij.
Fokkerij is volgens de veehouder een onmisbaar stukje van de puzzel. Productie- en efficiëntiekenmerken wegen in Robs fokdoel dan ook zwaar. ‘Maar een koe moet ook goede benen hebben en goed in elkaar zitten om een hoge productie lang vol te houden. Ook een goede genetische aanleg voor gezondheidskenmerken is hiervoor belangrijk’, benadrukt hij.
Fokken voor de lange termijn
‘Van de fokkerijbeslissingen die je vandaag neemt, zie je pas op de lange termijn effect’, constateert de veehouder. Daarom is het volgens hem belangrijk om na te denken over kenmerken die in de toekomst belangrijk worden. ‘Een lage broeikasgasuitstoot per kilo melk is zo’n kenmerk. Zuivelafnemers sturen daar nu al op en dat zal in de toekomst alleen maar belangrijker worden’, verwacht hij.
Dat er tussen koeien genetische verschillen bestaan in de uitstoot van het sterke broeikasgas methaan, vindt Rob interessant. ‘Maar het is niet iets waar ik me blind op staar. Een efficiënte omzetting van voer in melk en een hoge levensproductie zijn minstens zo belangrijk voor een lage broeikasgasuitstoot per kilo melk’, constateert hij. ‘Op deze kenmerken ligt in mijn fokdoel dan ook de nadruk. Maar nu er fokwaarden voor methaanreductie beschikbaar zijn, kan ik al wel stieren uitsluiten die hierop slecht scoren. En als ik de keus heb uit drie stieren die op andere kenmerken gelijkwaardig zijn, kies ik de stier met de hoogste fokwaarde voor methaanreductie’, legt hij uit.
Rob Wientjes: ‘Met mijn fokkerijspecialist selecteer ik de stieren die het best passen in mijn fokdoel’
Finetunen met fokwaarde methaan
Rob levert zijn melk aan FrieslandCampina. ‘Mijn melkafnemer betaalt voor een lagere broeikasgasuitstoot per kilo melk en dat stimuleert mij om hieraan te werken’, vertelt hij. ‘Zo heb ik al aardig geleerd aan welke knoppen ik kan draaien om gunstig te scoren. Fokkerij is een van die knoppen. En de fokwaarde methaanreductie is daarbij een knop om te finetunen.’
Naar minder methaan per kilo melk met fokwaarde methaanreductie
Koeien met hetzelfde productieniveau kunnen verschillen in methaanuitstoot. Deze verschillen zijn voor een belangrijk deel erfelijk bepaald. Dit maakt het mogelijk om te fokken op minder methaan per kilogram melk. De fokwaarde methaanreductie van CRV staat voor de hoeveelheid methaan die een koe per dag produceert, onafhankelijk van haar melkproductie. Door te fokken op methaanreductie blijft de melkproductie stabiel of neemt zelfs toe, terwijl de methaanuitstoot per koe per dag afneemt. Dit leidt tot minder grammen methaan per kilogram melk.
In augustus 2025 hebben de holsteinstieren van CRV voor het eerst een fokwaarde methaanreductie gekregen. Deze zijn terug te vinden in de webshop onder het kopje ‘Dochters’. In de webshop kan ook een selectie worden gemaakt van stieren met hoge fokwaarden voor methaanreductie. Ga naar de webshop en klik op de knop ‘filter’.