Gesekst sperma brengt rust in de bedrijfsvoering

Jorick Tromp (32) herinnert het zich nog uit zijn jonge jaren. Als een topkoe kalfde van een stiertje, dan baalde hij daar flink van. ‘Toen CRV gesekst sperma op de markt bracht, zijn we dat gaan gebruiken op enkele koeien. We wilden weten of het sperma goed zou bevruchten en waren nieuwsgierig of we werkelijk minimaal negentig procent vaarskalfjes zouden krijgen’, vertelt hij. ‘Het eerste kalfje was een stiertje’, weet de veehouder nog. Maar daarna haalden ze de negentig procent vaarskalfjes ruimschoots. En het bevruchtend vermogen van SiryX-sperma bleek nauwelijks onder te doen voor dat van conventioneel sperma.

Als het gaat over vruchtbaarheid weet Jorick waar hij over praat. Hij beheert samen met zijn vader en met hulp van medewerkers in het Groningse Houwerzijl een gemengd akkerbouw- en veebedrijf van 180 hectare met 240 melk- en kalfkoeien en 130 stuks jongvee. Daarnaast werkt hij twee dagen per week als gespecialiseerd rundveedierenarts. De familie Tromp melkt en voert de koeien automatisch en de dieren tekenen voor een rollend jaargemiddelde van ruim 11.000 kg melk met 4,75% vet en 3,60% eiwit.

Het gebruik van SiryX-sperma van CRV is nu een vast element in de fokkerijstrategie. ‘We insemineren de top vijftig procent van de pinken, de top twintig procent van de melkvaarzen en de top tien procent van de koeien twee keer met gesekst en daarna met conventioneel sperma van holsteinstieren’, vertelt Jorick. ‘Op alle andere dieren gebruiken we een vleesstier; bij de pinken een angus en bij de koeien een Belgisch witblauwe.’

De inseminatiestrategie van de familie Tromp is gebaseerd op een simpele rekensom. ‘Om voldoende vervangingsvaarzen aan de melk te krijgen moeten we per jaar circa 65 vaarskalfjes aanhouden. Meer jongvee opfokken willen we niet, omdat we onze fosfaatrechten willen benutten voor melkkoeien’, legt de veehouder uit. ‘Door het gebruik van gesekst sperma weten we hoeveel vaarskalfjes we kunnen verwachten. En door op de rest van de dieren een vleesstier te gebruiken voorkomen we dat we toch te veel jongvee aanhouden.’

Dat maar een beperkt deel van de veestapel wordt benut voor de fokkerij, maakt het volgens Jorick extra belangrijk om de beste dieren te selecteren en goede paringen te maken. ‘Wat we aanhouden, moet gewoon top zijn’, benadrukt hij. ‘Om betrouwbaar inzicht te krijgen in de genetische aanleg doen we merkeronderzoek. Het StierAdviesProgramma maakt voor ons selecties en paringen.’

‘Gesekst sperma is duurder dan conventioneel sperma’, erkent Jorick. ‘Maar we bestellen alle sperma bij CRV en profiteren flink van de staffelkorting. En omdat we gemiddeld twee inseminaties nodig hebben voor een dracht, valt de extra investering erg mee’, stelt hij vast. ‘Deze verdienen we gemakkelijk terug, omdat we meer kunnen insemineren met vleesstieren.’ Structuur in de fokkerij geeft rust in de bedrijfsvoering, ervaart Jorick. ‘Iedereen weet wat er moet gebeuren, ook als ik niet thuis ben of als we druk zijn met landwerk. Op de SAPuitdraai is te lezen met welk sperma een dier geïnsemineerd moet worden. En de beslissing om een kalfje aan te houden nemen we al vóór de inseminatie. Alle zwartbonte vaarskalfjes mogen blijven, alle andere kalveren mogen weg. Daar hoeven we niet meer over na te denken.’