‘Onze jerseyveestapel was een lotje uit de loterij’

Het kon ook niet anders. Toen Ruben Devreker en zijn vrouw Yana Van Eeghem in 2024 hun hele veestapel vervingen, moest het houten holstein-bord van de stalmuur. Dat maakte plaats voor een grote foto van een jerseykoe. ‘CRV liet foto’s maken van onze excellente Wendy’, verklaart Yana. ‘En daar hebben we een foto van gebruikt voor het nieuwe bord.’ De productie van de excellente derdekalfskoe wordt voorspeld op 10.700 kg melk met 4,6 procent vet en 3,4 procent, bij een lactatiewaarde van 126. ‘De jerseyveestapel die we van de Duitse veehouder Christof Hardeling uit Asbeck kochten in 2024, was echt een lotje uit de loterij.’ Dat zag Thomas De Brabander, fokkerijspecialist bij CRV,

‘Hij adviseerde ons de dieren te laten punten’, zegt Ruben aan de keukentafel. ‘We halen nu meer uit de veestapel.’ De dieren hebben een algemeen voorkomen van gemiddeld 82,9 punten en noteren een gemiddelde 305 dagenproductie van 7624 kg melk met 5,52 procent vet en 4,12 procent eiwit. Mpr, stieradvies en koeien inschrijven: het is allemaal vrij nieuw voor de familie Devreker. ‘In 2022 hadden we ongeveer 120 holsteinkoeien in onze potstal. We molken met een 2x10-swing-overmelksysteem’, vertelt Ruben. ‘Jongvee hadden we niet, vanwege onze beperkte huiskavel van 22 hectare mais en 13 hectare gras. Daarnaast vond ik zelf jongvee opfokken duurder dan aankopen. 

Alle koeien insemineerde ik met Belgisch witblauw en vaarzen kochten we bij veehandelaar Guy Declerck.’ Die veehandelaar was actief op Duitse vaarzenveilingen. Toen Ruben en zijn vader Wouter een koppel aangekochte vaarzen van zo’n veiling bekeken, sprong de vonk over toen ze drie droogstaande jerseys zagen. Niet veel later stonden die bij hen in de stal in Ichtegem. ‘Ruben is altijd zot geweest van jerseykoeien’, zegt Yana lachend. Ruben grinnikt: ‘Klopt, al van kinds af aan. Hun nieuwsgierigheid en uitstraling spreken me erg aan. ’Wat later arriveerden er nog meer jerseykoeien. ‘Ik moest tien holsteinkoeien vervangen en vroeg Guy of hij nog jerseys kon vinden’, vervolgt Ruben. ‘Zo liepen er al snel in totaal achttien jerseys tussen de holsteindieren. Hun veerkracht en harde klauwen vielen me direct op, maar volgens mij kwamen hun kwaliteiten niet volledig tot hun recht tussen de holsteinkoeien.’ Hij verwijst naar de stalrangorde en het holsteinrantsoen. Omdat jerseys een langere dunne darm hebben, is volgens Devrekers ruwvoeradviseur Gunther Latré van Voeders d’Aussy hun voerefficiëntie met circa 1,65 kg meetmelk per kilogram droge stof zo’n vijftien procent hoger dan die van een holsteinkoe. Dat vraagt meer energie, dus zetmeel, per kilogram droge stof in het rantsoen.

In 2024 maakten we daarom een rigoureuze sprong’, vervolgt Ruben. ‘De holsteinkoeien verkocht ik en via Guy kochten we een Duitse veestapel van 35 melkgevende jerseykoeien en 34 stuks jongvee. Collega’s verklaarden me zot. “Gaat gij nu geiten melken?”, zeiden ze.’‘Zot’ vinden Ruben en Yana het achteraf ook. ‘Stiekem was de hoge ibr-besmettingsgraad in deze regio op dat moment ons geluk’, deelt Ruben. ‘Een getroffen collega-boer nam direct onze hele holsteinveestapel over.’ Yana vervolgt: ‘Maar met de 35 aangekochte jerseykoeien zaten onze stal en melktank niet helemaal vol. Het heeft ons geld gekost. En de vruchten plukken we nu pas.’ Zot of niet, de sprong was niet ondoordacht. Ruben Devreker: ‘Een jerseykoe is kleiner, eet met circa 16,5 kilo droge stof per dag een derde minder dan een holstein en benut het voer efficiënter. 

Zo werd ik, inclusief jongvee, met mijn krappe huiskavel iets meer zelfvoorzienend in ruwvoer.’ Daarnaast produceren de jerseys minder melk, waardoor ze in een lagere forfaitaire productieklasse vallen en op papier minder stikstof en fosfaat produceren. Dat kan voordelig zijn voor de mestafzet. ‘Bovendien passen de kleinere kalveren beter in de oudere staldelen’, vervolgt de veehouder. ‘Zo kon ik mijn vergunning beter benutten.’ Daarnaast is het duo fan van de duurzame aspecten van het ras. ‘Een holsteinkoe presteert altijd op het scherp van de snede’, stelt Ruben. ‘De hoge melkproductie vraagt veel energie, waardoor hun weerstand minder is. Dat heb je bij jersey veel minder.’ Vooral de lagere veeartsfactuur van het duo staaft die stelling. ‘Baarmoederontsteking of ketoseproblemen komen amper voor’, deelt Yana. Ook gaan de jerseys volgens de veehouders dankzij hun harde klauwen en goede beenwerk langer mee. ‘Curatief klauwbekappen gebeurde afgelopen twee jaar slechts vier keer’, stelt Ruben.

Wel wordt gesteld dat jerseys gevoeliger zijn voor melkziekte. Daar hebben Yana en Ruben voorlopig geen last van. ‘Met voldoende drogestofopname en anionische zouten in het droogstandsrantsoen voorkom je veel’, aldus Ruben. Daarbij danken ze veel aan ruwvoeradviseur Gunther Latré, die zich in het jerseyrantsoen verdiepte en ook meer zetmeel in het melkveerantsoen rekende. Het was ook hun voeradviseur die het duo twee jaar geleden adviseerde om een mengkuil te maken van hun ruwvoedervoorraden. ‘Met toen 35 jerseys in de stal daalde niet alleen de hoeveelheid melk in de tank plots, maar ook onze voersnelheid van de kuilen’, zegt Ruben. ‘Om de kwaliteit te garanderen, heb ik mijn gras- en maiskuilen opengemaakt en met perspulp en aardappelen gemengd tot een gelaagde kuil.’ Daardoor voert het koppel niet langer een vaste hoeveelheid van elk afzonderlijk voederproduct, maar werken ze met een basisrantsoen in een vaste verhouding van de voedermiddelen. Dat basisrantsoen bestaat ongeveer uit 20 kg mais, 4 kg gras, 4,5 kg aardappelen en 5 kg pulp en wordt aangevuld met wat stro en krachtvoer, waaronder gerst, maismeel en koolzaad. Een systeem dat volgens Devreker uitstekend werkt. ‘Elke dag schuif ik een meter op in de kuil en zelfs tijdens hittegolven is het voer aan het voerhek goed fris.

Intussen telt hun veestapel 100 dieren en 55 stuks jongvee dankzij eigen opfok. De veestapel leverde de familie inmiddels prijzen op. Naast de excellente Wendy sleepte de familie met kalfje Babs de titel van kampioene jongvee roodbont binnen op de provinciale prijskamp in Wulpen. ‘De kwaliteit van de veestapel danken we echt aan de vorige eigenaar’, zegt Yana. Volgens Ruben was hij en veehouder die de pensioenleeftijd naderde en niet echt bekend was in de fokkerijwereld. Maar hij boerde wel met hart en ziel. ‘Ook hij startte de opbouw van zijn jerseyveestapel toevallig toen hij een paar kalfjes kocht voor zijn kinderen’, vertelt Ruben. ‘Die veestapel bouwde hij daarna uit. Eigenlijk hebben we zijn levenswerk overgenomen.’

Het duo wil de komende jaren meer focussen op melkproductie. ‘Ik wil op termijn meer dan 8000 kilo melken. Met mijn relatief jonge veestapel moet dat zeker lukken’, zegt Ruben. ‘Ook een sterkoe binnenhalen zou mooi zijn.’ De eerste sterkoe wordt volgens hem sowieso Juma. Deze zesdekalfkoe werd tevens jerseykampioen in Wulpen, heeft een lactatiewaarde van 127 en produceerde al 52.000 kg melk in totaal. Ze illustreert daarmee het fokdoel van het bedrijf: veel melk, duurzame koeien en goed beenwerk. 

Na het bezoek van Thomas De Brabander werd foktechnisch accountmanager bij CRV Corné van der Ven ingeschakeld om te helpen met de stierkeuze. Dat doet hij door achter het voerhek voor iedere koe een passende stier uit te zoeken. ‘De jerseyexpert gaf als tip om Nieuw-Zeelandse jerseystieren in te zetten bij dieren waarbij ik gehalten mis, en Amerikaanse stieren bij dieren die meer productie nodig hebben.’ Gebruikte stieren zijn onder andere Gibson, Colonial, Beck en Gabor. Inmiddels is het koppel ook gestart met mpr. ‘Uit de mpr-uitslag bleek dat we veel melk onder onze koeien hadden. Daarom gebruiken we nu gesekst sperma op de 25 procent beste dieren en Belgisch-witblauwsperma op de 75 procent minst goede.’ Volgens Yana geeft kruisen met Belgisch witblauw geen geboorteproblemen. ‘De dieren hebben een elastisch bekken en kalven af zonder dat je het merkt.’ Met alle advies is de veestapel flink vooruitgegaan, vindt Devreker. ‘Ik maak niet graag reclame, maar we staan waar we nu staan dankzij mensen die het potentieel in onze veestapel zagen en de jersey echt begrijpen.’