Gemiddeld 40 kg melk per koe produceren vraagt totaalaanpak

Melkveehouders die structureel een gemiddelde productie van 40 kg melk per koe per dag realiseren, zijn vooral goed georganiseerde managers
Melkveehouders die structureel een gemiddelde productie van 40 kg melk per koe per dag realiseren, zijn vooral goed georganiseerde managers

Melkveehouders die structureel een gemiddelde productie van 40 kg melk per koe per dag realiseren, blinken niet uit op één onderdeel van de bedrijfsvoering. Het zijn vooral goed georganiseerde managers, die voeding, koecomfort, fokkerij, diergezondheid, vruchtbaarheid en transitiemanagement weten te optimaliseren.

Dat is de conclusie van het afstudeeronderzoek dat Rick Lijklema, student aan Hogeschool Van Hall Larenstein, uitvoerde in opdracht van CRV.

Gemiddeld 12.800 kg melk per koe per jaar

Voor zijn onderzoek analyseerde Lijklema de bedrijfsvoering van 25 melkveebedrijven in Noord-Nederland met een gemiddelde productie van minimaal 40 kg melk per koe per dag, resulterend in gemiddeld 12.800 kg afgeleverde melk per koe per jaar. Hiervoor verzamelde de student-onderzoeker informatie via een digitale enquête, bedrijfsbezoeken en interviews. Ook maakte hij gebruik van geregistreerde bedrijfsgegevens. 

De omvang van de onderzochte bedrijven varieert van 85 tot meer dan 1000 koeien, maar met meer dan 300 koeien gemiddeld zijn ze bovengemiddeld groot van omvang. Ook zijn ze met ruim 27.000 kg melk per hectare bovengemiddeld intensief. Op elf bedrijven worden de koeien gemolken met robots, de overige veertien bedrijven werken met een melkstal.

Veel aandacht voor koecomfort

De bedrijfsvoering van de topmelkers vertoont een aantal duidelijke overeenkomsten. Zo wordt op de meeste bedrijven bewust gestuurd op een constant rantsoen, goede ruwvoerkwaliteit en strak voermanagement. Alle 25 bedrijven voeren mais en 23 bedrijven voeren gras. 

Op slechts drie bedrijven krijgen de melkkoeien weidegang. Op 22 van de 25 bedrijven maakt stro deel uit van het rantsoen van de droge koeien. Tien bedrijven voeren een volledig tmr-rantsoen, op vijftien bedrijven wordt aanvullend op het basisrantsoen individueel krachtvoer verstrekt. 

De topmelkers hebben met elkaar gemeen dat ze zuinig zijn op hun dieren, onder andere door te investeren in koecomfort. Zo zijn de stallen op alle bedrijven voorzien van ventilatoren en is op zestien bedrijven het dak van de stal geïsoleerd. Op achttien bedrijven liggen de koeien in diepstrooiselboxen met dikke fractie, zand of ander los materiaal. 

De jaarlijkse vervanging van koeien varieert tussen de bedrijven tussen de 15 en 30 procent en is met gemiddeld 24 procent niet afwijkend van het Nederlands gemiddelde. Vruchtbaarheid wordt veruit het vaakst genoemd als afvoerreden, gevolgd door uiergezondheid en klauwgezondheid.

Hoogproductief en vruchtbaar

De meeste veehouders die een hoge melkproductie per koe realiseren, besteden veel aandacht aan de transitieperiode, de opstart van verse koeien en de vruchtbaarheidsbegeleiding. Al deze veehouders laten hun koeien scannen op dracht. 

De topmelkers weten een hoge productie vaak te combineren met een goede vruchtbaarheid. Zo is op de bedrijven in het onderzoek de mediaan van de tussenkalftijd 410 dagen, waarbij de meeste bedrijven tussen de 395 en 430 dagen uitkomen. De mediaan voor inseminatiegetal is 2,3, waarbij de meeste bedrijven tussen de 2,0 en 2,6 inseminaties per koe uitkomen. 

Vrijwel alle bedrijven hebben een zuivere holsteinveestapel en veehouders volgen een fokdoel dat niet alleen is gericht op melkproductie, maar ook op kenmerken als gehalten, benen, uier, gezondheid en vruchtbaarheid.

Checklist voor topproductie

Bijna alle topmelkers noemen voeding in hun top 3 van factoren die het meest bijdragen aan de hoge melkproductie, twee derde van de veehouders noemt koecomfort en huisvesting en meer dan de helft genetica.

CRV heeft de conclusies uit het onderzoek verwerkt in een flyer. Hierin is onder andere een checklist opgenomen met de belangrijkste bouwstenen die nodig zijn om een productie van minimaal 40 kg melk per koe per dag te kunnen realiseren. Veehouders die streven naar een hoge melkproductie, kunnen deze lijst gebruiken om te checken of deze bouwstenen op hun bedrijf op orde zijn.

Bekijk hier de flyer en checklist.